Mensen met een ziekteangststoornis (voorheen hypochondrie) ervaren constant de angst dat ze een ernstige ziekte hebben, ondanks dat dit door medisch onderzoek wordt uitgesloten. Ze houden zich overmatig bezig met denken en vrezen dat ze een (ernstige) ziekte krijgen of hebben en baseren dit veelal op een onjuiste interpretatie van lichamelijke sensaties en/of lichamelijke klachten. Ook kan een daadwerkelijke diagnose van een (lichte) ziekte als ernstiger worden geïnterpreteerd dan het in werkelijkheid is.
Herken jij jezelf in bovenstaande? Dan helpen we je bij Psycholoog Nederland graag om beter met je hypochondrie te leren omgaan.
Vraag hulp bij hypochondrieof bel 085-0645864 om een intake in te plannen.
Symptomen van een ziekteangststoornis
Een ziekteangststoornis wordt ook wel ziektevrees genoemd. Wanneer je ziektevrees hebt, staat de angst om een ernstige ziekte te krijgen of hebben op de voorgrond. Als gevolg van deze angst raak je overmatig betrokken bij het lichaamsdeel waarvan je denkt daar een ernstige ziekte te hebben. Normale lichamelijke sensaties of klachten, zoals steken of buikpijn, worden gezien als bewijs dat er iets mis is.
Ook kunnen er onbedoeld onregelmatigheden in het lichaam worden uitgelokt. Wanneer je bijvoorbeeld constant op je hoofd voelt of daar een rare bobbel zit, zal deze mogelijk vanzelf ontstaan door het vele aanraken. Hierdoor zal de angst verder toenemen en kan je gevangen raken in een vicieuze cirkel van hypochondrie.
Hieronder worden een aantal veelvoorkomende ziektes genoemd waarvan mensen met hypochondrie bang zijn eraan te lijden (let wel, dit overzicht is niet uitsluitend en een ziekteangststoornis kan zich op andere ziektes en lichamelijke klachten richten dan hier beschreven):
- Hartklachten – wanneer hartkloppingen en/of een drukkend gevoel op de borst worden gevoeld.
- Hersenbloeding of kanker – wanneer duizeligheid en/of vreemde ijle gevoelens in het hoofd worden gevoeld.
- Buik- of maagziekte of kanker – wanneer misselijkheid wordt ervaren of iemand soms moet overgeven.
- Verlamming of zenuwziekte – wanneer vreemde tintelingen of verdovende gevoelens in de benen of elders in het lijf worden gevoeld.
Een kenmerk van hypochondrie is dat je angstig blijft, ook nadat je vele malen bent gerustgesteld door een arts. Het is ook mogelijk dat je helemaal niet naar een arts durft, uit angst dat jouw vermoeden waarheid blijkt. Of misschien breng je wekelijks een bezoek aan de huisarts, maar merk je dat je daarna maar beperkt gerustgesteld bent. Vaak wordt er veelvuldig om onderzoek gevraagd in een poging bewijs te krijgen voor de ernstige ziekte. Bij ziektevrees leeft de overtuiging dat je daadwerkelijk een ernstige ziekte hebt, maar dat de arts hier simpelweg nog niet genoeg onderzoek naar heeft gedaan. Dit is een typisch symptoom van hypochondrie.
Behandeling voor een ziekteangststoornisNet zoals voor veel andere angststoornissen is cognitieve gedragstherapie (CGT) ook bij een ziekteangststoornis de meest gebruikte behandelmethode en wetenschappelijk effectief bewezen. Soms wordt dit gecombineerd met medicatie. Ook mindfulness kan een waardevolle toevoeging zijn om te leren (anders) om te gaan met deze klachten.
De CGT richt zich onder andere op het anders leren omgaan met de angst en lichamelijke sensaties die je ervaart, waaronder leren stoppen met controleren en geruststelling zoeken. Ook zal je veel informatie en uitleg krijgen en leer je jouw zorgelijke gedachten relativeren.
Daarnaast gebruikt Psycholoog Nederland oplossingsgerichte therapie. Dat houdt in dat we jouw eigen krachten, ideeën en oplossingen gaan aanwenden in het herstelproces.
Wil je je hypochondrie overwinnen? Wij helpen graagAls hypochonder kun je veel last hebben van stress en onrustige gevoelens, waardoor je niet lekker in je vel komt te zitten. Wil je leren hoe je van je hypochondrie afkomt en hoe je beter met die ziektevrees om kunt gaan? Dan helpen onze psychologen je graag. We streven ernaar om geen wachtlijsten te hebben, zodat we je snel kunnen helpen. Daarnaast worden onze behandelingen in de meeste gevallen vergoed door de verzekering. Neem contact met ons op en we gaan snel met je in gesprek!
Veelgestelde vragen over hypochondrieWat is hypochondrie (ziekteangststoornis)?
Bij een ziekteangststoornis maak je je buitensporig veel zorgen over je gezondheid. Je bent ervan overtuigd dat je een ernstige ziekte hebt of krijgt, terwijl er medisch gezien geen of nauwelijks aanwijzingen voor zijn. Geruststelling door een arts helpt vaak maar voor korte duur.
Hoe merk je dat je last hebt van ziekteangst?
Je bent constant gefocust op lichamelijke sensaties, zoals een steekje of een moedervlek, en interpreteert deze als bewijs van een ernstige ziekte. Dit leidt vaak tot herhaaldelijk controleren van het lichaam, veelvuldig zoeken naar informatie op internet (cyberchondrie) en het vragen om medische bevestiging.
Welke behandeling helpt bij hypochondrie?
Cognitieve gedragstherapie (CGT) is de meest effectieve behandeling. Hierbij leer je de vicieuze cirkel van angst te doorbreken door anders te kijken naar lichamelijke signalen. Ook werk je aan het verminderen van checkgedrag en leer je de onzekerheid over je gezondheid stap voor stap beter te verdragen.
Waarom helpt geruststelling door een arts vaak niet?
Bij ziekteangst is er sprake van een ‘kortdurende verlichting’. De bevestiging dat er niets mis is, geeft even rust, maar al snel ontstaan er nieuwe twijfels: “Heeft de arts wel goed gekeken?” of “Is de test wel betrouwbaar?”. Hierdoor blijft de onderliggende angst bestaan en wordt het patroon van geruststelling zoeken versterkt.
Wat is de rol van mindfulness bij ziektevrees?
Mindfulness leert je om lichamelijke sensaties waar te nemen zonder er direct een (angstig) oordeel aan te vellen. In plaats van in paniek te raken door een steekje in je borst, leer je de sensatie simpelweg te observeren. Dit helpt om meer rust te vinden in je eigen lichaam.
Kan ik ook online hulp krijgen voor mijn ziekteangst?
Ja, bij Psycholoog Nederland bieden we effectieve online behandelingen aan. Dit kan een goede stap zijn om in je eigen omgeving aan je herstel te werken. Onze psychologen helpen je om je focus te verleggen van angst naar een gezonde omgang met je lichaam en geest.
